''Wij zijn kikkers''

Er bestaat een bekend verhaal over een kikker. Gooi je hem in kokend water, dan springt hij er meteen uit. Verwarm je het water heel langzaam, dan past hij zich steeds een beetje aan zijn nieuwe werkelijkheid aan. Tot het te laat is. Ik weet niet of het verhaal biologisch klopt want ik wil het voor geen goud uitproberen Maar ik denk steeds vaker dat wij mensen precies hetzelfde doen.

Ik heb me jarenlang afgevraagd waarom mensen niet vertrekken uit oorlogsgebieden. Waarom blijf je wonen in een stad waar iedere nacht drones overvliegen? Waarom blijf je in een dorp waar jouw ramen al drie keer zijn vervangen. Waarom pak je je kinderen niet op en ga je weg?

Het antwoord is eigenlijk heel simpel. Omdat de oorlog bijna nooit in één dag bij je voordeur staat. Eerst hoor je van een explosie ergens ver van jou vandaan. Een tijd later vallen de eerste raketten in de provincie. Daarna is het de stad naast je. Dan de wijk naast je. En uiteindelijk jouw straat.

Iedere keer verschuift de grens van wat het nieuwe normaal is. Iedere keer wen je een klein beetje aan een nieuwe werkelijkheid. En op een zeker moment is het te laat en ben je gekookt.

Onze vrienden Alyona en Zhenya werkten als journalisten aan het front. Ze hadden allang kunnen stoppen. Ze waren zelfs bezig aan hun laatste frontreis toen een Russische drone een einde maakte aan hun leven. Wat had ik graag gezien dat ze eerder waren gestopt.

Nu hebben we Dima. Hij filmt veel voor onze social media en werkt ook als journalist aan het front. Hij woont nog steeds in Kramatorsk. Vorige week sloeg een glijbom in bij de flat naast zijn woning. Hij vertelde het bijna luchtig. Hij had alleen zijn voet gekneusd tijdens het wegduiken, maar sliep 's nachts gewoon thuis.

Later werd hij gevolgd door een drone. Hij was bang dat hij zou sterven. Op het laatste moment koos de drone voor een auto, nog geen vijftien meter verderop. Dima leeft nog. Denk je dat hij nu uit Kramatorsk vertrekt?

En inmiddels begrijp ik het zelf. Wij gingen ook steeds een stapje verder en waar ik 5 jaar geleden doodsbang voor zou zijn, neem ik nu voor kennisgeving aan. En ook Dima is langzaam gewend geraakt aan een werkelijkheid waar niemand ooit aan zou mogen wennen.

Zijn alleen de mensen aan het font "kikkers"?

Wij wennen ook.

Wij wennen aan oorlog.

Aan propaganda.

Aan agressie.

Aan bedreigingen.

Aan polarisatie.

Aan haat.

Aan geweld.

Aan steeds extremere dingen.

Steeds een klein beetje. Tot we ons bijna niet meer kunnen voorstellen dat we er ooit van schrokken. Misschien zijn wij mensen uiteindelijk helemaal niet zo anders dan die kikker. En we moeten onszelf af en toe één vraag stellen.

Waar ben ik eigenlijk allemaal al aan gewend geraakt? Ben ik ook die kikker?